Wat is gefermenteerde thee?
Gefermenteerde thee is een zwarte thee die een fermentatieproces heeft ondergaan. Naast de oxidatie die kenmerkend is voor alle zwarte theesoorten (het donkerder worden van de bladeren door contact met zuurstof), komt er een nieuwe stap bij: de fermentatie. Deze heeft een grote invloed op de smaak en geeft gefermenteerde thee zijn unieke karakter.
Hoe wordt thee gefermenteerd?
In een warme en vochtige omgeving wordt de thee in contact gebracht met schimmels, gisten en bacteriën. De vermenigvuldiging van deze micro-organismen versnelt het rijpingsproces van de theeblaadjes. Er bestaan verschillende methoden om dit te bereiken. De eerste is eeuwenoud, ambachtelijk en traditioneel: er wordt simpelweg gebruikgemaakt van de tijd en een lange rijpingsperiode om de theeblaadjes te laten fermenteren, bij voorkeur in een warme en vochtige kelder – de meest gunstige omgeving. De tweede methode, ontwikkeld in de jaren 70, is industriëler van opzet. Om tijd te winnen wordt het proces versneld, soms met behulp van toegevoegde gisten. De bladeren worden bevochtigd en onder een luchtdicht zeil geplaatst in een ruimte met een constante temperatuur en luchtvochtigheid, gedurende ongeveer vijftig dagen. Het doel: de thee afsluiten van zuurstof en de groei van micro-organismen stimuleren.
De verschillende benamingen van gefermenteerde thee
In China, de bakermat van thee en 's werelds grootste exporteur, noemt men een post-gefermenteerde thee “zwarte thee” of “donkere thee”. Dat komt doordat de thee die in het Westen zwarte thee heet, door de Chinezen “rode thee” wordt genoemd. De bekendste variëteit onder de Chinese gefermenteerde theeën is Pu-Erh-thee (of pu'er-thee), afkomstig uit de Chinese provincie Yunnan. Oolongthee wordt soms ten onrechte “half-gefermenteerde thee” genoemd, maar is in feite geen gefermenteerde thee. Het is een half-geoxideerde thee, wat wil zeggen dat hij het midden houdt tussen groene en zwarte thee. Daarom wordt hij ook wel blauwe of blauwgroene thee genoemd. Zo zie je maar: met thee heb je ze in (bijna) alle kleuren !
Hoe smaakt gefermenteerde thee?
Door theebladeren te fermenteren verandert de smaak radicaal. Vergeet de wrangheid en bitterheid die u bij sommige theesoorten ervaart. Gefermenteerde theeën hebben een zachtere, aardse smaak met intense tonen van kreupelhout. Zo staat de Chinese gefermenteerde thee Pu Erh erom bekend u mee te nemen naar het hart van het bos, dicht bij de oernatuur. Een hele beleving!
Kombucha, een zeer trendy gefermenteerde drank
Kombucha is een populair elixer, maar eigenlijk geen gefermenteerde thee in de strikte zin van het woord. Het is een gefermenteerde drank die ontstaat door de symbiose tussen bacteriën en gisten. Kombucha wordt vooral voor de smaak gemaakt op basis van zwarte thee, groene thee, witte thee, of van kruidenthee en infusies. De aanwezigheid van al gefermenteerde thee is absoluut geen vereiste. Het is de toevoeging van een kolonie micro-organismen (de zogenaamde “kombuchamoeder”) die de fermentatie op gang brengt. Onder invloed van de bacteriën en gisten verandert de suiker in de thee in koolzuurgas, azijnzuur en een kleine hoeveelheid alcohol (minder dan 1%). Hoewel het al millennia wordt gedronken, maakt de drank Kombucha een echte comeback, net als alle gefermenteerde voedingsmiddelen die geprezen worden om hun probiotische werking. De micro-organismen die ze bevatten zouden gunstig zijn voor onze darmflora.
Voorzorgsmaatregelen voordat je Kombucha drinkt
Kombucha wordt vaak thuis gemaakt, maar is geen onschuldige drank. Als hij te zoet en te zuur is, kan hij onder meer het tandglazuur aantasten. Bovendien kunnen de bacteriën in de drank schadelijk zijn als ze te “agressief” zijn. Vooral voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven, of kwetsbare mensen en mensen met een verzwakt immuunsysteem. Informeer u voordat u valt voor de Kombucha-drank.
Onze tips voor geslaagde gefermenteerde thee
Wilt u zelf gefermenteerde thee ontdekken of laten proeven aan uw dierbaren? Hier zijn onze tips om de juiste keuze te maken en hem perfect te zetten. Op zoek naar (nog) een originele thee? Mis dan de gerookte thee niet, die tegenwoordig ook erg in trek is.
Hoe bereid je gefermenteerde thee?
Voor een gefermenteerde Pu Erh-thee rekent u 3 tot 4 minuten trektijd in zacht kokend water van 90°C. Let erop dat het water niet volledig kookt, want dat kan de theeblaadjes beschadigen. Om de werking op de spijsvertering te versterken, kunt u de gefermenteerde thee combineren met aromatische kruiden zoals tijm of rozemarijn. Twijfelt u over welke theepot u moet gebruiken? Neem dan een kijkje in onze volledige gids over theepotten.
Wanneer drink je gefermenteerde thee?
Het fermentatieproces van thee kan het theïnegehalte verlagen, waardoor je de hele dag licht kunt genieten van donkere theesoorten. Bij de meeste mensen verhindert dit lage theïnegehalte het slapen niet, maar het kan afhangen van ieders gevoeligheid. De vermeende voordelen van gefermenteerde thee voor de spijsvertering maken het een ideale thee om na de maaltijd te drinken.
Wat zijn de voordelen van gefermenteerde thee?
Gefermenteerde thee wordt al sinds mensenheugenis in China gedronken en zou dankzij de polyfenolen en theaflavinen die hij bevat een gunstige werking op de spijsvertering hebben. Krachtige antioxidanten die de stofwisseling zouden stimuleren en de spijsvertering zouden bevorderen. Gefermenteerde thee zou, net als andere theesoorten, ook een ontgiftende werking hebben en gewichtsverlies bevorderen (als aanvulling op een gevarieerde en evenwichtige voeding).
Welke gefermenteerde thee biedt Kusmi Tea aan?
Het gaat om biologische Pu Erh-thee, een unieke donkere theesoort uit China die zijn naam dankt aan de stad Pu'er in de provincie Yunnan. Pu Erh is om meerdere redenen een bijzondere thee. Ten eerste vanwege het formaat: hij is afkomstig van theestruiken met uitzonderlijk grote bladeren. Maar hij is vooral bijzonder door de verfijning die het fermentatieproces hem verleent. Pu Erh is een post-gefermenteerde thee, verkregen via een langdurig en zeer geleidelijk natuurlijk droogproces. En dat is nog niet alles: Pu Erh-thee heeft ook de eigenschap dat hij met de jaren beter wordt… Een ware schat!
Pu Erh-thee, een eeuwenoude schat
Ten tijde van de oude theeroute, waar de beroemde karavanen van paarden en yaks trokken, persten de producenten uit Yunnan de Pu Erh-thee samen tot theekoeken (ook wel “vogelnestjes” genoemd) of blokken om deze gemakkelijker naar Tibet te kunnen vervoeren. De thee deed destijds ook dienst als ruilmiddel. Pu Erh kan meerdere jaren worden bewaard – sommige zelfs tientallen jaren – mits opgeslagen in een zeer vochtige omgeving. Geen wonder dat dit zo'n kostbare thee is!
Klaar om gefermenteerde thee te proberen?